บาดแผลไฟไหม้เกิดจากอะไรบ้าง? วิธีดูแล-ปฐมพยาบาลเบื้องต้น

แผลไฟไหม้ไม่ใช่แค่เรื่องของไฟไหม้หรืออุบัติเหตุใหญ่ ๆ เท่านั้น แต่สามารถเกิดขึ้นได้จากกิจกรรมเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น การทำอาหาร น้ำร้อนลวก หรือแม้แต่สารเคมีบางชนิด หลายคนมองข้ามอาการผิวไหม้เล็กน้อย จนกลายเป็นแผลไฟไหม้รุนแรงโดยไม่รู้ตัว

สนใจอ่านแค่บางเรื่อง ก็เลือกได้เลย!

• สาเหตุของแผลไฟไหม้
• แผลไฟไหม้มีกี่ระดับ?
• การปฐมพยาบาลเบื้องต้น
• วิธีดูแลแผลไฟไหม้

แผลไฟไหม้ไม่ได้เกิดจากไฟเสมอไป สาเหตุเกิดจากอะไรได้บ้าง?

เมื่อพูดถึงแผลไฟไหม้ หลายคนมักนึกถึงเปลวไฟเป็นอันดับแรก แต่นอกจากเหตุการณ์ไฟไหม้แล้ว สามารถเกิดได้จากหลายปัจจัยที่ “ใกล้ตัว” มากกว่าที่คิด ดังต่อไปนี้

• โดนไฟและความร้อนโดยตรง เช่น เตาแก๊ส เทียน ระเบิด
• ของเหลวร้อน ๆ เช่น น้ำเดือด น้ำแกง กาแฟ
• แสงแดด ทำให้เกิดผิวไหม้จากรังสี UV
• ไฟฟ้า จากปลั๊กหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าช็อตหรือระเบิด
• สารเคมี เช่น กรด ด่าง โซดาไฟ เป็นต้น
• ความเย็นจัด เช่น น้ำแข็งแห้ง

ผิวไหม้จากสาเหตุเหล่านี้อาจดูไม่รุนแรงในช่วงแรก ทว่าหากดูแลไม่ถูกต้อง หรือไม่รู้วิธีปฐมพยาบาลที่ถูกหลัก อาจกลายเป็นแผลไฟไหม้รุนแรงได้ในภายหลัง

แผลไฟไหม้มีกี่ระดับ? รู้ก่อนรักษาให้ถูกวิธี

สำหรับใครที่สงสัยว่า แผลไฟไหม้กี่วันหาย? ต้องดูตามระดับความรุนแรงของบาดแผล ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ระดับ ดังนี้

แผลไฟไหม้ระดับ 1 (First-degree burn)

มีความรุนแรงน้อยที่สุด

• กระทบเฉพาะ ผิวหนังชั้นหนังกำพร้า
• อาการ คือ ผิวแดง แสบ แต่ไม่มีตุ่มน้ำ
• มักหายเองใน 3–7 วัน ไม่ทิ้งแผลเป็น
• ตัวอย่างสาเหตุ เช่น ผิวไหม้แดด โดนน้ำร้อน/น้ำมันกระเด็นเฉียดๆหรือโดนเล็กน้อย

แผลไฟไหม้ระดับ 2 (Second-degree burn)

• กระทบถึง ผิวหนังชั้นหนังกำพร้า หรือลึกลงมาถึงชั้นหนังแท้บางส่วน
• อาการ คือ ผิวแดง บวม มีตุ่มพอง เจ็บแสบมาก
• ระยะนี้เสี่ยงติดเชื้อหากดูแลไม่ถูกต้อง
• ตัวอย่างสาเหตุ เช่น น้ำเดือดลวก โดนน้ำมันร้อน เตารีดหรือหม้อร้อนสัมผัสผิว

แผลไฟไหม้ระดับ 3 (Third-degree burn)

มีความรุนแรงมากที่สุด

• บาดแผลลึกถึงชั้นหนังกำพร้าและชั้นหนังแท้ทั้งหมด รวมถึงเซลล์ประสาท กระดูก หรือกล้ามเนื้อ
• ไม่รู้สึกเจ็บเพราะเส้นประสาทถูกทำลาย
• จัดเป็นแผลไฟไหม้รุนแรง ต้องพบแพทย์ทันที และจำเป็นต้องรักษาด้วยการผ่าตัดปลูกผิวหนัง
• ตัวอย่างสาเหตุ เช่น ไฟไหม้ ถูกของร้อนนาน ๆ เป็นต้น

การปฐมพยาบาลเบื้องต้น ควรทำทันทีเมื่อเกิดแผลไฟไหม้

การปฐมพยาบาลเบื้องต้น ถือเป็นหัวใจสำคัญในการ “ลดความรุนแรง” ของแผล และช่วยให้แผลไฟไหม้หายเร็วขึ้น ควรทำดังนี้

1. ห้ามใช้น้ำแข็งหรือน้ำเย็นจัดกับบาดแผลเด็ดขาด
2. รีบล้างแผลด้วยน้ำสะอาด “อุณหภูมิห้อง” 10-20 นาที หากแผลสกปรก สามารถใช้สบู่ล้างออกแล้วล้างตามด้วยน้ำสะอาดปริมาณมาก
3. ถอดเสื้อผ้า เครื่องประดับบริเวณแผลออก (หากไม่ติดแผล)
4. ปิดแผลด้วยผ้าสะอาด
5. รีบไปพบแพทย์ หากอาการรุนแรงหรือเจ็บปวดมาก
6. ห้ามทายาสีฟัน น้ำปลา หรือสมุนไพรใด ๆ กับแผล

แผลไฟไหม้เป็นเรื่องใกล้ตัวมากกว่าที่คิด ไม่ว่าจะทำอาหาร ทำงานบ้านก็เสี่ยงเกิดอุบัติเหตุขึ้นได้ การมีประกันอุบัติเหตุที่คุ้มครองครอบคลุม จะช่วยให้การมีประกันอุบัติเหตุที่คุ้มครองอย่างครอบคลุม จะช่วยแบ่งเบาภาระค่ารักษาพยาบาลและเพิ่มความอุ่นใจให้คุณและครอบครัวได้ในสถานการณ์ที่ไม่คาดคิด

แผลไฟไหม้เป็นอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นได้ง่าย แต่สามารถป้องกันความรุนแรงได้ หากรู้จักการปฐมพยาบาลเบื้องต้นที่ถูกต้อง เข้าใจว่าแผลไฟไหม้มีกี่ระดับ และรู้ว่าเมื่อไหร่ควรพบแพทย์ ความรู้เล็ก ๆ เหล่านี้อาจช่วยปกป้องผิวและชีวิตคุณได้มากกว่าที่คิด

​​สามารถติดตามข่าวสาร สาระความรู้ เกี่ยวกับรถยนต์ มอเตอร์ไซค์ ด้านสุขภาพ รวมถึงเกร็ดความรู้เกี่ยวกับ​ประกันภัย​ต่าง ๆ ได้ที่ Facebook Page: Roojai หรือ​เพิ่มเพื่อนทาง LINE​ ได้เลย (Official LINE ID: @roojai)

คำจำกัดความ

แผลเรื้อรัง	บาดแผลที่ไม่สามารถหายได้ตามกระบวนการปกติภายใน 4-6 สัปดาห์ มักมีการอักเสบต่อเนื่อง ไม่สร้างเนื้อเยื่อใหม่ และอาจติดเชื้อได้ง่าย
ผิวไหม้	ภาวะที่ผิวหนังอักเสบจากการถูกรังสียูวี (UV) ในแสงแดดทำลาย เซลล์ผิวหนัง

เขียนโดย

---

ชาริณี ทาลา

อ่านบทความอื่นเพิ่มเติม

❮ บทความก่อนหน้า

เจ็บป่วยฉุกเฉิน-อุบัติเหตุ เข้าโรงพยาบาลช่วงเทศกาล ต้องรู้อะไรก่อนบ้าง?