โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เป็นอีกหนึ่งปัญหาสุขภาพที่พบบ่อย โรคที่เกิดจากพฤติกรรมของเราเองที่ทำให้เกิดการเจ็บป่วยขึ้นมา และมักจะสะสมมาเป็นเวลานานแบบไม่รู้ตัว แถมที่น่ากลัวคือ บางโรคยังเสี่ยงต่อการเสียชีวิตสูงอีกด้วย รู้ใจจะพาไปดูกันว่า โรคไม่ติดต่อมีอะไรบ้าง สาเหตุมาจากอะไร และสามารถป้องกันได้ด้วยวิธีไหน มาทำความเข้าใจไปพร้อม ๆ กันเลย
โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง คืออะไร?
โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือ NCDs (Non-Communicable Diseases) คือ กลุ่มโรคที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อและไม่สามารถติดต่อจากคนสู่คนได้ มีอาการเรื้อรัง รักษาให้หายได้ยาก มักมีสาเหตุพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น การกิน สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ เป็นต้น
โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง มีอะไรบ้าง?
กลุ่มโรค NCDS 4 โรคหลัก ๆ คือ โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคเบาหวาน โรคมะเร็ง โรคระบบทางเดินหายใจเรื้อรัง นอกจากนี้ยังมีโรคอื่น ๆ ที่จัดอยู่ในกลุ่ม NCDs อีกหลายชนิด ถึงแม้โรคเหล่านี้จะไม่ติดต่อกัน แต่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพเป็นอย่างมาก และอาจนำไปสู่การเสียชีวิตได้สูง
โรคติดต่อและโรคไม่ติดต่อต่างกันอย่างไร?
โรคติดต่อและโรคไม่ติดต่อแตกต่างกันที่การแพร่กระจายของโรค โดยโรคติดต่อเกิดจากเชื้อโรค เช่น ไวรัสหรือแบคทีเรีย และสามารถแพร่จากคนสู่คนได้ ส่วนโรคไม่ติดต่อไม่ได้เกิดจากเชื้อโรคและไม่สามารถแพร่สู่ผู้อื่นได้ มักมีสาเหตุมาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิต พันธุกรรม หรือสิ่งแวดล้อม ตัวอย่างโรคติดต่อ ได้แก่ ไข้หวัดใหญ่และโควิด-19 ขณะที่โรคไม่ติดต่อ ได้แก่ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคหัวใจ การป้องกันจึงแตกต่างกัน โดยโรคติดต่อเน้นการป้องกันการรับเชื้อ ส่วนโรคไม่ติดต่อเน้นการดูแลสุขภาพและปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตให้เหมาะสม.
กางสถิติ คนไทยเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง มาก-น้อยเท่าไหร่?
พฤติกรรมเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น กินหวาน มัน เค็ม ขยับตัวน้อย หรือพักผ่อนไม่เพียงพอ อาจเพิ่มความเสี่ยงโรค NCDs ได้โดยไม่รู้ตัว โดยข้อมูลในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา พบคนไทยป่วยโรค NCDs เพิ่มขึ้น โดย
- คนไทยมีภาวะอ้วนเพิ่มขึ้นเป็น 45% หรือราว 27.4 ล้านคน
- ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงเพิ่มขึ้นเป็น 29.5% หรือราว 17.5 ล้านคน
- ผู้ป่วยเบาหวานเพิ่มขึ้นเป็น 10.6% หรือราว 6.1 ล้านคน
สะท้อนให้เห็นว่าโรค NCDs กำลังกลายเป็นปัญหาสุขภาพใกล้ตัวของคนไทยมากขึ้นเรื่อย ๆ (ที่มา: hfocus.org)
สาเหตุของโรคNCDsเกิดจากอะไร?
โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง NCDs มักมาจากพฤติกรรมทำร้ายสุขภาพ ที่หลายคนทำเป็นประจำจนคิดว่าเป็นเรื่องปกติ จนสะสมมาเป็นเวลานาน เช่น
- การกินอาหารตามใจปาก กินอาหารที่มีไขมัน น้ำตาล หรือโซเดียมสูงเป็นประจำ
- ขาดการออกกำลังกาย
- นั่งทำงานหรืออยู่ในท่าเดิมนาน ๆ
- สูบบุหรี่หรือได้รับควันบุหรี่มือสอง
- ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
- มีภาวะน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน
- มีความเครียดสะสมเป็นเวลานาน
- พักผ่อนไม่เพียงพอหรือมีคุณภาพการนอนไม่ดี
- มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคในกลุ่ม NCDs (พันธุกรรม)
- อายุที่เพิ่มขึ้น ซึ่งทำให้ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคสูงขึ้น
ปัจจัยเหล่านี้สามารถเพิ่มความเสี่ยงของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคอื่น ๆ ในกลุ่ม NCDs ได้
8 โรคไม่ติดต่อเรื้อรังยอดฮิตที่เกิดจากพฤติกรรมเราเอง
สำหรับโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่พบบ่อยๆ มีอยู่มากมาย เรียกได้ว่าเป็นโรคยอดฮิตเลยทีเดียว เพราะมีผู้ป่วยเพิ่มขึ้นทุกปี และมักจะต้องรักษาอย่างต่อเนื่อง ในขณะที่บางโรคมีโอกาสหายน้อยมาก มาเช็กกันเลยดีกว่าว่ามีโรคอะไรบ้าง
1.โรคความดันโลหิตสูง
ความดันโลหิตสูง ภัยเงียบที่หลายคนอาจไม่รู้ตัวว่ากำลังเป็นอยู่ เพราะไม่ค่อยแสดงอาการนอกจากมีการตรวจวัดความดัน ซึ่งโรคนี้ส่งผลให้หัวใจทำงานหนักกว่าปกติ และเสี่ยงภาวะหัวใจล้มเหลวหรือเส้นเลือดในสมองแตก มักเกิดจากการกินเค็มจัด อาหารแปรรูป ขาดการออกกำลังกาย มีน้ำหนักเกิน สูบบุหรี่ หรือดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
2.โรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ
โรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ อีกหนึ่งโรคที่พบบ่อยโดยเฉพาะในผู้สูงอายุ และเป็นสาเหตุอันดับต้นๆ ของการเสียชีวิตเลยทีเดียว สาเหตุมาจากการสะสมของไขมันในหลอดเลือด ความดันสูง เบาหวาน การสูบบุหรี่ ขาดการออกกำลังกาย เนื่องจากเมื่อหลอดเลือดสมองตีบหรือแตกจะทำให้สมองขาดออกซิเจนแบบฉับพลัน หรือหากหลอดเลือดหัวใจตีบ ก็ทำให้หัวใจขาดเลือดนั่นเอง
3.โรคเบาหวาน
โรคเบาหวานเกิดจากการที่ร่างกายไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งกี่ยวข้องกับการรักินอาหารหวานจัด กินแป้งมาก ๆ น้ำหนักเกิน และการขาดการออกกำลังกาย รวมถึงพันธุกรรมด้วย โรคนี้ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติอย่างต่อเนื่อง และหากปล่อยไว้เป็นเวลานาน อาจส่งผลกระทบต่อดวงตา ไต หัวใจ และหลอดเลือดได้
4.โรคมะเร็ง
มะเร็ง เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่เกิดจากพฤติกรรมเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นการกินอาหารที่มีสารก่อมะเร็ง การใช้ผลิตภัณฑ์บางอย่างที่กระตุ้นมะเร็งได้ หรือการอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีแต่มลพิษ โดยมะเร็งที่พบบ่อย เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งปอด มะเร็งลำไส้ และมะเร็งตับ เป็นต้น
โรคมะเร็งเป็นโรคที่ในระยะแรก ๆ มักไม่แสดงอาการ นอกจากการตรวจสุขภาพเป็นประจำ ดูแลสุขภาพแล้ว การมีประกันมะเร็งเจอจ่ายจบติดไว้ก็เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยรับมือค่ารักษาพยาบาลในวันที่ป่วย โดยโรคมะเร็งเป็นหนึ่งในโรคที่ติดอันดับโรคที่เคลมค่ารักษาสูงและเคลมบ่อยที่สุด
5.โรคถุงลมโป่งพอง
ถุงลมโป่งพอง โรคฮิตของคนที่สูบบุหรี่เป็นประจำ เพราะมีสารพิษมากกว่า 100 ชนิด ทำให้ถุงลมในปอดเกิดความเสียหาย ส่งผลให้หายใจลำบาก เหนื่อยหอบง่าย และมักจะมีอาการไอเรื้อรัง โดยนอกจากบุหรี่แล้ว ก็มีสาเหตุมาจากการสูดดมฝุ่น ควัน มลพิษด้วยเช่นกัน
6.โรคอ้วนลงพุง
อ้วนลงพุง หนึ่งในโรคที่คนไทยเป็นกันเยอะมาก โดยในปี 2569 กว่า 45% ของคนไทยที่อายุ 15 ปีขึ้นไปเป็นโรคอ้วน (ที่มา: กรมควบคุมโรค) แม้จะดูเหมือนไม่เป็นอันตราย แต่เสี่ยงภาวะแทรกซ้อนได้สูง ไม่ว่าจะเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ หลอดเลือดสมอง เบาหวาน และความดัน เป็นต้น โดยการอ้วนลงพุงมักเกิดจากการกินอาหารที่มีไขมัน แป้ง น้ำตาลสูง และมีพฤติกรรมไม่ค่อยออกกำลังกาย กินแล้วนอน หรือชอบกินตอนดึก ทำให้ลงพุงนั่นเอง
7.โรคไขมันในเลือดสูง
ไขมันในเลือดสูงพบได้ทั้งในคนผอมและคนอ้วน เป็นภาวะที่มีไขมันเลวและไตรกลีเซอไรด์เยอะเกินไป ทำให้เสี่ยงต่อการอุดตันในหลอดเลือด และยังมีแนวโน้มไขมันพอกตับอีกด้วย ใครที่มีค่าไขมันสูง ควรปรับพฤติกรรมด่วน โดยเฉพาะการกิน เพื่อลดปริมาณไขมันให้น้อยลง และออกกำลังกายสม่ำเสมอ
8.โรคไตเรื้อรัง
โรคไตเรื้อรังเป็นอีกหนึ่งโรค NCDs ที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในคนที่กินเค็มจัดเป็นประจำ และอาจมีผลมาจากการเจ็บป่วยด้วยโรคอื่น ๆ เช่น เบาหวานหรือความดันโลหิตสูง ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ไตเสื่อมเร็วขึ้น เมื่อไตต้องทำงานหนักต่อเนื่องเป็นเวลานาน ประสิทธิภาพในการกรองของเสียจะค่อย ๆ ลดลง จนส่งผลต่อการทำงานของร่างกาย
โดยจากผลการสำรวจสุขภาพของคนไทยล่าสุดในปี 2568
ทำอย่างไร ให้ห่างไกลจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง?
ไม่อยากป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้องรัง สามารถป้องกันได้ ด้วยการดูแลตัวเองให้ดี หลีกเลี่ยงสิ่งที่ทำให้เกิดโรค โดยมีคำแนะนำดังนี้
- กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ เน้นอาหารที่มีประโยชน์ เช่น ผัก ผลไม้ เลี่ยงพวกอาหารแปรรูปหรือหมักดองทั้งหลาย รวมถึงอาหารที่มีไขมัน โซเดียม และน้ำตาลสูงด้วย
- งดหรือเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ รวมถึงการสูบบุหรี่ด้วย
- พยายามผ่อนคลายความเครียดอยู่เสมอ และพักผ่อนให้เพียงพอ นอนหลับอย่างน้อยวันละ 8 ชั่วโมง
- ออกกำลังกายเป็นประจำ อย่างน้อยวันละ 30 นาที อาจจะเดิน เล่นโยคะ คาร์ดิโอ หรือเต้นแอโรบิคก็ได้
- หมั่นตรวจสุขภาพประจำทุกปี เพื่อติดตามค่าต่างๆ ว่าปกติหรือไม่ และมีความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อหรือเปล่า เช่น ค่าน้ำตาล ค่าความดัน และค่าไขมัน
โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ฟังดูเหมือนไม่น่ากลัว แต่มีความอันตรายที่อาจทำให้เสียชีวิตได้เลยทีเดียว และยังส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันอีกด้วย ดังนั้นควรสังเกตตัวเองให้ดี หรือตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อจะได้รู้เท่าทัน และทำการรักษาหรือป้องกันก่อนที่อาการจะรุนแรงกว่าเดิม นอกจากนี้การทำประกันสุขภาพหรือประกันมะเร็งติดไว้ จะช่วยให้คุณรับมือลอุ่นใจกับค่ารักษาพยาบาลในยามเจ็บป่วย
สามารถติดตามข่าวสาร สาระความรู้ เกี่ยวกับรถยนต์ มอเตอร์ไซค์ ด้านสุขภาพ รวมถึงเกร็ดความรู้เกี่ยวกับประกันภัยต่าง ๆ ได้ที่ Facebook Page: Roojai หรือเพิ่มเพื่อนทาง LINE ได้เลย (Official LINE ID: @roojai)
คำจำกัดความ
| ดื้ออินซูลิน | การที่ร่างกายไม่ตอบสนองต่ออินซูลินตามปกติ ทำให้มีน้ำตาลตกค้างในกระแสเลือดสูง |
| มลพิษ | การมีสารพิษหรือสิ่งสกปรก ปนเปื้อนอยู่ในอากาศ หรือแหล่งน้ำ |
